RUPI-RUPI TUTUWUHAN PIKEUN UBAR (HERBAL)

1. KUMIS UCING 

Tanduran kumis ucing (Orthosiphon aristatus) ngabogaan rupa-rupa mangfaat keur kasehatan lantaran ngandung sanyawa aktif saperti flavonoid, fenolik, sinensetin, jeung saponin. Khasiat utamana nyaéta pikeun ngalancarkeun kiih jeung ngajaga kasehatan ginjal.Ieu rupa-rupa mangfaat kumis ucing anu geus dipikanyaho ku masarakat:Mangfaat pikeun KasehatanNgungkulan Batu Ginjal: Sipat diuretikna bisa ngabantu ngancurkeun jeung ngaluarkeun batu ginjal anu ukuranna leutik.Nurunkeun Asam Urat: Kandungan flavonoidna ngabantu ngurangan kadar asam urat ku cara miceun zat sésana ngaliwatan urine.Ngubaran Infeksi Saluran Kiih (ISK): Sipat antibakteri dina ieu daun bisa ngalawan bakteri anu ngabalukarkeun infeksi saluran kemih.Nurunkeun Tekanan Darah (Hipertensi): Zat sinensetin ngabantu ngalegakeun pembuluh darah sangkan aliran darah jadi lancar jeung tensi turun.Ngontrol Gula Darah: Kumis ucing bisa ningkatkeun gawé hormon insulin pikeun ngajaga kadar gula darah penderita diabetes tetep stabil.Ngurangan Nyeri Sendi (Rematik): Sipat antiradangna bisa ngurangan rasa nyeri jeung bareuh dina sendi.Cara Ngolah anu AmanPikeun meunangkeun mangfaatna, anjeun bisa nuturkeun cara ngolah dumasar kana panduan kasehatan ti Halodoc jeung Alodokter:Sadiakeun Daun: Candak 4 nepi ka 7 lembar daun kumis ucing anu seger.Ngumbah: Kumbah daunna nepi ka bener-bener bersih ku cai ngalir.Nyeuseuh/Ngulub: Kulub daun eta dina 3 gelas cai bersih.Sésakeun Cai: Antosan nepi ka caina ngagolak jeung nyesa sakitar 1 gelas.Inum: Saring caina, antepkeun sakedap dugi ka haneut, teras inum 1-2 kali sapoé.Catetan: Sanajan herbal ieu aman, ulah ngonsumsi kalebihan sabab bisa ngabalukarkeun tekanan darah turun teuing atawa pusing. Upami anjeun nuju ngonsumsi obat ti dokter, kedah konsultasi heula.

2. DAUN KELOR

Daun kelor (Moringa oleifera) ogé ngagaduhan seueur mangfaat pikeun kasehatan, malah dugi ka dijuluki minangka superfood ku sabab kandungan nutrisina anu kacida luhurna. Daun kelor ngandung rupa-rupa vitamin (A, B, C), kalsium, kalium, zat besi, jeung antioksidan anu luhur.Ieu sababaraha mangfaat utama daun kelor dumasar kana inpormasi ti Halodoc jeung Alodokter:Mangfaat pikeun KasehatanNgalancarkeun ASI: Kandungan senyawa galaktagog dina daun kelor efektif pisan pikeun ngalancarkeun jeung ningkatkeun produksi ASI keur ibu nyusuan.Nurunkeun Gula Darah: Sanyawa isotiosianat jeung antioksidan di jerona ngabantu ningkatkeun gawé insulin, sangkan hadé pisan keur penderita diabetes.Nurunkeun Kolesterol jeung Ngajaga Jantung: Daun kelor bisa ngurangan kadar lemak jahat (LDL) dina getih, sahingga ngajaga kasehatan jantung.Ngontrol Tekanan Darah (Hipertensi): Kandungan kalium jeung magnesium anu luhur mantuan ngajaga tensi tetep stabil.Ngajaga Kasehatan Panon: Kandungan vitamin A dina daun kelor kacida luhurna, malah tiasa langkung seueur tibatan wortel.Ngalawan Radikal Bebas: Kaya ku antioksidan saperti flavonoid jeung polifenol anu ngajaga sél awak tina karusakan jeung nyegah penuaan dini.Cara Ngolah anu BenerSupados nutrisina henteu ruksak ku panas, cara ngolah daun kelor kedah diperhatoskeun:Dijantenkeun Sayur Bening: Kulub daun kelor sakedap waé (sakitar 2-5 menit) nganggo bumbu bawang beureum, bawang bodas, jeung temu kunci. Ulah teuing lami diculubna sangkan vitaminna teu ical.Teh Daun Kelor: Seduh sakedik daun kelor anu tos garing (atawa tos janten bubuk) ku cai panas salila 5-10 menit, teras saring. Tiasa ditambihan madu supados raos.Dicampur kana Smoothie / Telur: Daun kelor anu seger tiasa langsung diblender sareng buah-buahan, atanapi dicicirkeun kana adonan telur dadar.Catetan: Kanggo ibu hamil atanapi panyandak ubat-ubatan khusus ti dokter, kedah konsultasi heula sateuacan ngonsumsi daun kelor sacara rutin.

3. DAUN MANALIKA

Daun manalika mangrupikeun nami sanés tina daun sirsak (Annona muricata) dina basa Sunda. Daun ieu tos lami dimangfaatkeun minangka obat herbal margi ngandung sanyawa aktif saperti acetogenins, flavonoid, tanin, jeung alkaloid anu gaduh sipat antioksidan, antiradang, sarta antibakteri.Ieu sababaraha mangfaat utama daun manalika (sirsak) pikeun kasehatan dumasar kana rujukan ti Alodokter jeung Halodoc:Mangfaat pikeun KasehatanNgubaran Asam Urat: Kandungan flavonoid di jerona tiasa ngahambat pembentukan zat asam urat jeung ngabantu miceun zat eta ngaliwatan urine.Nurunkeun Kadar Gula Darah: Ekstrak daun manalika tiasa ngabantu ngontrol kadar gula, sahingga saé pisan kanggo penderita diabetes atawa kencing manis.Ngalawan Sél Kanker: Daun ieu ngandung sanyawa khusus nyaéta acetogenins anu dumasar kana sababaraha panalungtikan laboratorium tiasa maéhan sél kanker sacara selektif.Ngungkulan Insomnia (Hésé Saré): Sipat relaksan dina daun manalika tiasa nenangkeun otot jeung saraf, sahingga ngabantu malikeun pola saré anu tibra.Ngubaran Rematik jeung Nyeri Sendi: Sipat anti-inflamasi (antiradang) di jerona efektif pikeun ngurangan rasa nyeri sarta bareuh dina sendi.Ngajaga Kaséhatan Pencernaan: Sipat antispasmodikna tiasa ngajantenkeun otot saluran cerna langkung rileks, sahingga tiasa ngubaran diare atanapi maag.Cara Ngolah anu AmanPikeun kéngingkeun khasiatna sacara maksimal, tuturkeun cara ngulubna saperti ieu:Sadiakeun Daun: Candak sakitar 7 dugi ka 10 lembar daun manalika anu tos kolot tapi tetep seger.Ngumbah: Kumbah daunna dina cai ngalir dugi ka leres-leres bersih.Ngulub: Kulub daun eta dina 3 gelas cai bersih.Antosan Nyesa Sakedik: Antepkeun dugi ka caina ngagolak jeung nyesa sakitar 1 gelas.Inum: Saring caina, keun dugi ka haneut, teras tiasa diinum sahari sakali sacara rutin. Upami hoyong rada raos, tiasa ditambihan sakedik madu atanapi peresan jeruk nipis.Catetan: Daun manalika henteu kenging dikonsumsi kalebihan atanapi dina jangka panjang tanpa jeda, sabab tiasa mangaruhan kana fungsi saraf. Ibu hamil sareng panyandak obat-obatan medis kedah konsultasi heula sareng dokter.

PUPUJIAN

 Asal-usul pupujian dina sastra Sunda raket patalina jeung asupna ajaran Islam ka tatar Sunda. Ieu karya sastra mangrupa wangun puisi anu asalna tina sastra Arab, nyaéta syi’ir (syair). 

Pupujian mekar jadi sarana dakwah pikeun nyebarkeun ajaran agama kalawan cara anu gampang ditarima ku masarakat. Ieu sababaraha poin penting ngeunaan sajarah jeung kamekaranana: 

1. Pangaruh Sastra Arab

Pupujian mangrupa adaptasi tina tradisi syair Arab anu eusina muji ka Pangéran jeung Nabi. Dina kamekaranana, pupujian henteu ngan saukur narjamahkeun, tapi ogé nyaluyukeun jeung rasa basa sarta budaya lokal Sunda. Anjeun tiasa maca langkung seueur ngeunaan sajarah ieu dina Puisi Pupujian Sunda: Sejarah dan Arti - Scribd. 

2. Media Dakwah jeung Atikan

Dina jaman baheula, nalika buku jeung alat tulis masih kawates, pupujian dipaké pikeun ngapalkeun rukun iman, rukun Islam, fikih, jeung akhlak. Kusabab dinatakeun (dilagukeun), ajaran agama jadi leuwih gampang diingat ku barudak boh sawawa. Penjelasan lengkepna sayogi dina BAHASA SUNDA - BAB 3 PUPUJIAN. 

3. Tradisi di Pasantrén jeung Masigit

Pupujian biasana dikolokeun atawa dinatakeun di tempat-tempat ibadah jeung atikan Islam, saperti:

Antara Adan jeung Komat: Pikeun nunggu jamaah bari ngeusian waktu ku hal anu mangpaat.

Di Pasantrén/Madrasah: Dipaké salaku bubuka atawa panutup pangajaran.

Acara Kaagamaan: Saperti Rajaban, Maulid Nabi, atawa pangajian rutin. 

4. Eusi jeung Papasingan

Nurutkeun sumber tina Repositori Institusi Kemendikdasmen, eusi pupujian umumna kabagi jadi sababaraha golongan, diantarana: 

1. Muji ka Gusti Allah: Ngébréhkeun kaagungan Pangéran.

2. Solawat ka Rasul: Panghormatan ka Nabi Muhammad SAW.

3. Doa jeung Tobat: Paménta hampura sarta panyalindungan.

4. Nasehat: Ajakan pikeun ibadah jeung nyingkahan dosa.

MIARA TATAKRAMA BASA

 Ceuk paribasa yen "Basa teh ciciren bangsa". Atuh geus jadi kawajiban pikeun urang, hususna urang Sunda pikeun ngarumat basana sangkan teu luntur ku waktu teu laas ku jaman tetep ajeg ti generasi ka generasi. Basa Sunda miboga fungsi sosial, salian ti alat komunikasi teh oge pikeun ngebrehkeun rupa-rupa peta jeung polah nu didadasaranan ku silih ajenan antar anggaota masarakatna. Unggah-ungguh basa Sunda mah miboga tata aturan nu tangtu nu sok diistlahkeun "Undak-usuk Basa". 

Naon ari undak-usuk basa teh? Sacara basajan mah dihartikeun ngagunakeun basa dumasar situasina. Aya situasi ngagunakeun basa akrab (teu hormat) jeung aya situasi ngagunakeun basa hormat. Tapi oge sakapeung sok aya situasina ngagunakeun basa nu kasar pisan.

GAYA BASA (MAJAS)

    Gaya basa nya éta rakitan basa (kalimah) nu dipaké sangkan nimbulkeun pangaruh (éfék) anu leleb karasana ka nu maca atawa nu ngadangukeun, ku jalan ngabandingkeun hiji barang jeung barang séjénna. Gaya basa, ceuk istilah séjén, mangrupa plastis-stilistik , nya éta lamun dipaké nyarita atawa dilarapkeun dina kalimah, éstu matak jadi mamanis basa, écés témbrés beunang rasa basana. (Wikipédia) 

    Gaya basa nya éta corak éksprési basa boh dina prosa boh puisi, atawa cara kumaha ku pangarang dina ngagunakeun omongan (Iskandarwassid, 2003: 44). Gelarna gaya basa téh raket patalina jeung suasana kajiwaan nu maké basa, ku kituna gaya basa nu dipaké bisa ngagambarkeun suasana kajiwaan panyajak. 

    Papasingan Gaya Basa di antarana: 

A. GUPAMAKEUN (ngabandingkeun). Nilik wandana, aya dua rupa: Babandingan Kabaheulaan (kaasup kana basa pakeman) Sawaréh make kecap babandingan (lir, cara, tanding, kawas, j/siga, asa), sawaréh deui teu make kecap babandingan Conto-conto nu make kecap babandingan Contona: 

– Angkat cara macan teu nangan 

–Jiga bueuk meunang mabuk

–Kawas kapuk kaibunan 

–Siga careuh bulan

–Asa dina pangimpian Nu geus teu make kecap babandingan

–Pipina kadu sapasi

–Ambekna sakulit bawang

–Nyaliksik ka bubuk leutik Babandingan Jaman Ayeuna

–Gancangna kawas pesawat jét

–Kawas Roméo jeung Juliét 

 Sawaréhna deui tina basa serepan:

–Babadamian téh manggih jalan buntu

–Waktu téh sarua jeung duit

–Angin subuh ngeharéwos 

B. MIJALMA (personifikasi) = Barang nu teu nyawaan atawa ogé sasatoan, diupamakeun boga polah kawas manusa (jalma). Contona: 

– Gunung siga milu nguyung, lebak siga milu susah 

– Sang Surya lumungsur ti marcapada 

– Bulan ngintip tina sela-sela méga – Sora tarawangsa ngabangingik katebak angin 

C. LALANDIHAN (métafora) = Nganganti sesebutan. Ieu aya dua rupa: A. Pideudeuh (ngalandi nyebut pédah mikalucu). Contona: – Srikandi (awéwé nu wanian) – Arjuna (lalaki nu kasép) – Si Gégép (kiper nu hésé kaasupan gulna) B. Ocon (ngalandi pikeun ngaheureuyan). Contona: – Ujang Gembru (budak nu gendut) – Wayang Pangsisina (gédé, tapi taya gawé) – Bujangga Mikung (nu kakara diajar ngarang) 4. SINDIR ( alégori) = Omongan anu teu togmol, dibalibirkeun (teu poksang). Contona: “Langkung saé nu ieu kanggo Euceu mah, nu kayas pikawayeun téh” (maksudna mah: “Entong éta, pikeun potongan gateuw kitu mah”) “ahhh da abdi mah cacah, sanés pangangung sapertos pangjenengan, atos wé damai” (maksudna mah: teu wani maju ka hukum, da hukum mah sok rajeun lolong ku pangkat-darajat) 5. MOYOK (spot) = Nyawad, nyempad, nyepét, atawa ngawada, tapi teu ku kasar. Aya tilu rupa: A. Ngomong Dua (ironi): “Profésor” (nyebut ka budak nu dianggep bodo) “Ajengan” (moyok ka nu kakara santri tapi adigung) “ Subuh-subuh teuing” (nyebut ka nu datang kabeurangan) B. Meupeuh Lemes (sarkasmeu) Contona: “Mun hayang téréh dikubur, ulah mamawa tiwas kabatur!” (ceuk pulisi ka supir nu ngajalankeun mobilna tarik teuing) C. Ngomong seukeut (sinis) = Moyok nu leuwih rosa/jero teurakna. Sanajan, bisa jadi ari basana mah lemes. Contona: “titingalan téh aya ucing bulu hiris (cacah/somah), sugan téh candramawat (turunan ménak/ningrat) sadayana” “mangga wé sadérék nu salaku sarjana nu mingpin deui, da ari abdi mah aki-aki bodo taya kanyaho” 6. KADALON (pleonasmeu) Kadalon = tina kecap dalu = leuwih. Kadalon = leuwih makéna kecap (saenyana cukup sakali/sakecap, tapi dina susastra dileuwihan téh pikeun nambahan sari/ jadi mamanis basa). Contona: Ngupat ngawada, naék ka luhur, turun ka handap, teuleum ka jero cai, ngomong ngawangkong, ningali ku panon, déngé ku ceuli, jsb. 7. RARAHULAN (hiperbul/hiperbola) Di dieu mah nu leuwih téh lain kecapna, tapi ungkarana (sagala digedékeun). Contona: Digawé satengah paéh, dehemna saga gélédég, hulu dijieun suku, jsb. Dina sastra Pantun kacida digegedékeunana: Kumisna mani ngajebug sagedé sapu injuk. Kumis pacorok jeung janggot, sok matak mintul baliung, matak rompang karia kujang. Bulu irung digelungan siga bangbara ngaliang. Bulu kélék dilélépé siga nu nyoréndang koja. Bulu taktak digulungan siga nu manggul heurap 8. NGASOR (litotés) Sabalikna tina rarahulan, ngasor mah sagala dileutikkeun, dihandapkeun (sakapeung dipaké pikeun ngahandapkeun diri/handap asor). Contona: Tuangna gé karo uyah, teu aya naon-naon Calik heula ka saung butut Hatur lumayan, sasieureun sabeunyeureun. Émutan cek abdi nu bodo, asa piraku………… 9. RAGUMAN (syneodoche) = anu loba dihijikeun, atawa sabalikna, nu hiji/sawaréh dianggap kabéh Aya dua rupa: Hurunan (totem pro parte) = nyebut sakumna, padahal nyatana ngan saurang, sahiji, sawaréh, atawa sabagian. Contona: – cau téh geus arasak dina tangkalna – mahasiswa Sunda keur ngiluan pasanggiri dangding – Indonesia keur pertandingan silat jeung Thailand Tunggalan (pars pro toto) = nyebut sabagian pikeun sajumlahna/sakabéhna. – Si Amud ti isuk mula teu katingali irungna – Jatah BLT pikeun sasirah téh saratus lima puluh rébu – “alatan cilaka kamari sukuna téh potong, jadi dibawa ka rumahsakit!” 10. RAUTAN (euphemisme) = iketan ungkara anu diganti ku nu leuwih halon, pédah karasana cohag upama diucapkeun sahinasna. Contona: – Badé ka pengker heula/badé ka cai heula. (hayang kiih/kahampangan) – Asep Irama teu awas socana (lolong) – Saéna dilereskeun deui (lepat) – “sareng anjeuna mah nyarios téh kedah rada tarik, margi anjeuna kirag ngadangu” (torék)

BUKU SAKU KURIKULUM MERDEKA MULOK BAHASA SUNDA

KARANGAN EKSPOSISI (BAHAN AJAR PIKEUN KELAS 8)

 Tujuan Pembelajaran

1. Apal tepi ka Maham naon ari karangan Eksposisi

2. Apal tepi ka maham ciri-ciri karangan Eksposisi

KUNCI JAWABAN PSAS GANJIL B.SUNDA KELAS 9 2025/2026

KUNCI JAWABAN PSAS GANJIL B.SUNDA KELAS 8 2025/2026

KUNCI JAWABAN PSAS GANJIL B.SUNDA KELAS 7 2025/2026

SOAL PSAS GANJIL KELAS 8 2025/2026

SOAL PSAS GANJIL KELAS 9 2025/2026

SOAL PSAS GANJIL B. SUNDA KELAS 7 2025/2026

 

UJI KOMPETENSI KELAS 7 (RIWAYAT HIRUP JEUNG PAGUNEMAN)

UJI KOMPETENSI AKSARA SUNDA KELAS 8

UJIA KOMPETENSI MATERI BIANTARA

MATERI NOVEL BASA SUNDA SMP KELAS 9

 1. PERKARA NOVEL

    Novel Sunda téh nya éta novel nu ditulisna maké basa Sunda. Novel téh sok disebut ogé roman. Novel asalna tina basa Latin, novus (anyar), robah jadi kecap novellus, terus robah deui jadi novel. Ari nu disebut novel téh nya éta prosa rékaan (fiksi) dina wangun lancaran tur alur caritana ngarancabang (kompleks). Novel mah biasana tokohna loba, alurna panjang, latarna laluasa, tur eusi caritana nyaritakeun kahirupan sapopoé. Langka novel nu eusina unsur pamohalan saperti dongéng.

2. KAMEKARAN NOVEL SUNDA

    Dina kamekaran sastra Sunda, novel téh dianggap karya sastra sampeuran tina sastra Walanda. Novel pangheulan anu medal dina sastra Sunda judulna Baruang ka nu Ngarora karya D. K. Ardiwinata (1914), Leuwih ti heula ti batan novel dina basa Indonésia Azab dan Sengsara karangan Merari Siregar anu mimiti medal dina taun 1920 Méméh medal novel, dina sastra Sunda mah lolobana pangarang téh ngarang dangding jeung wawacan. Ti saprak wanoh kana wangun novel, pangarang téh mimiti loba nu ngarang novel.

     Dina taun 1927, medal novel Siti Rayati karangan Muhamad Sanusi. Tuluy medal novel Agan Permas karangan Yuhana (1928) jeung Pangéran Kornél karangan R. Memed Sastrahadiprawira (1930) Anapon dina taun 1940-an nepi ka taun 1950-an, medal dua novel Sunda: Gogoda ka nu Ngarora karya M.A. Salmun jeung Marjanah karya Suwarsih Djojo Puspito. Tahun 1960-an, karya sastra dina wangun novel beuki mekar waé. Dina taun 1980-an, aya tujuh novel nu medal harita, di antarana: Buron karya Aam Amalia, Kalajengking karya Ana Mustikaati, Cinta Pabaliut karya Edi D. Iskandar, Béntang Pasantren karya Usep Romli H.M., Rini karya Yosep Iskandar, Ngepung Kahar Muzakar karya Adang S., Si Lamsijan Kaédanan karya Ki Umbara, jeung Mikung karya Abdulah Mustappa. Satuluyna dina taun 1990-an, novel Pipisahan jeung Nu Kaul Lagu Kaléon karya R.A.F.; medal novel sajarah Perang Bubat, Prabu Anom Jayadéwata, Putri Subanglarang, jeung Prabu Wangisutah karya Yoseph Iskandar, Miang jeung Kaludeng karya Tatang Sumarsono. Ti harita, novel Sunda téh beuki mekar waé. Ti taun 2000-an nepi ka ayeuna, loba pisan novel nu medal karya pangarang Sunda. Téma caritana gé béda-béda, luyu jeung kaayaan sosial dina waktu ditulisna.

 

3. UNSUR-UNSUR NOVEL

Upama nilik jenglénganana, novel téh mibanda unsur atawa struktur intrinsik jeung ékstrinsik. Unsur intrinsik novel téh nyaéta hal-hal anu aya patalina jeung kagemblengan carita dina novel, di antarana waé: Basa, Tema atawa jejer, Palaku, Latar atawa setting, Galu atawa plot, jeung Amanat

 A. Basa, nyaéta pakakas utama dina ngaréka karya sastra, minangka bahan dasar dina ngawangun carita. Novel nu hadé, nya pangarang anu bisa ngagunakeun basa Sunda kalayan bener tur merenah. Kitu deui pangarang téh kudu tapis ngalarapkeun palanggeran éjahan basa Sunda.

B. Téma atawa jejer, nyaéta hal atanapi gagasan anu ditepikeun ku pangarang dina karyana. Hartina naon-naon anu ditepikeun ku pangarang keur nu maca.

C. Palaku, nyaéta tokoh anu ngalalakon atawa anu dilalakonkeun dina carita. Dina novel, umumna palakuna téh manusa biasa, bėda jeung dina dongéng, carita pantun atanapi wawacan, palakuna téh mahluk go’ib, sabangsaning jin, jeung sasatoan nu bisa ngomong. Tokoh-tokoh dina novel mah umumna mibanda watek atawa karakter sakumaha kahirupan manusa biasa, aya nu sabar, barangasan, babarian, bageur, jujur, tukang linyok bohong, jsté. Cindekna, unggal palaku mibanda karakter atawa watek saperti manusa sakumaha nu sok kapanggih dina kahirupan sapopoé.

D. Latar atanapi séting, nyaéta waktu jeung tempat lumangsungna kajadian dina carita. Latar tempat umumna bisa di kota, désa, atawa di sakola. Ari latar waktu, biasa dicirian ku jam, tanggal, taun, beurang atawa peuting.

E. Galur atanapi plot, nyaéta jalanna carita atawa runtuyan kajadian dina carita. Galur dina carpon aya anu marélé (maju), mundur, jeung aya ogé anu mobok tengah (flashback).

F. Amanat, nyaéta hal-hal anu ditepikeun ku pangarang dina carita novel. Amanat bisa kapanggih ku nu maca sanggeus neuleuman eusi caritana. Biasana ngandung piwuruk atawa hal-hal anu bisa ditulad

 

RANGKUMAN MATERI NOVEL

1.     Novel Sunda téh nyaéta novel nu ditulisna maké basa Sunda.

2.     Novel téh sok disebut ogé roman.

3.     Novel téh nyaéta prosa rékaan (fiksi) dina wangun lancaran tur alur caritana ngarancabang (kompleks). Novel mah biasana tokohna loba, alurna panjang, latarna laluasa, tur eusi caritana nyaritakeun kahirupan sapopoé. Langka novel nu eusina unsur pamohalan saperti dongéng.

4.     Novel pangheulan nu medal dina sastra Sunda judulna Baruang ka nu Ngarora karya D. K. Ardiwinata (1914). Leuwih ti heula ti batan novel dina basa Indonésia Azab dan Sengsara karangan Mérari Sirégar anu mimiti medal dina taun 1920.

5.     Sawatara judul novel Sunda, di antarana: Gogoda ka nu Ngarora karya M.A. Salmun, Buron karya Aam Amalia, Cinta Pabaliut karya Edi D. Iskandar, Béntang Pasantrén karya Usep Romli H.M., Rini karya Yosep Iskandar, Ngepung Kahar Muzakar karya Adang S., Si Lamsijan Kaédanan karya Ki Umbara, jeung Mikung karya Abdulah Mustappa.

6.     Novel téh mibanda unsur atawa struktur intrinsik jeung ékstrinsik.

7.     Unsur intrinsik novel téh, diantarana: basa, jejer, palaku, galur latar, jeung amanat.

Pek baca novel ieu di handap!

CONTO BIANTARA BUBUKA

TTS KELAS 8

 

TTS KELAS 8

 

Penilaian formatif kelas 8, an interactive worksheet by Mukti521
liveworksheets.com

PERKARA KURIKULUM MERDEKA MULOK BAHASA DAERAH

 

KURIKULUM MERDEKA MUATAN LOKAL BAHASA SUNDA, PERLUKAH?

Humas UPI | 03/10/2022 | Kegiatan Kampus, Pendidikan, Pengabdian | No Comments

Bandung, 26 Desember 2022

Kurikulum merdeka saat ini menjadi sorotan di dunia pendidikan, pasalnya kurikulum tersebut dianggap lebih fleksibel untuk dilaksanakan dengan program-programnya yang terbarukan. Lantas apakah kurikulum merdeka berlaku pula untuk mata pelajaran muatan lokal bahasa Sunda?

Guna menjawab hal tersebut, Program Studi S2 Pendidikan Bahasa dan Budaya Sunda Fakultas Pendidikan Bahasa dan Sastra Universitas Pendidikan Indonesia mengadakan penyuluhan kurikulum merdeka dan capaian pembelajaran bahasa Sunda bagi guru-guru SMP di wilayah Dinas Pendidikan Kota Bandung. Kegiatan tersebut dilaksanakan secara daring dan luring pada hari Senin, 26 September 2022, bertempat di Gedung FPBS UPI lantai 3, dimulai pada pukul 13.00 WIB sampai dengan pukul 16.00 WIB dan dihadiri langsung oleh Wakil Dekan II FPBS UPI, Dr. H. Dingding Haerudin, M.Pd., sekaligus membuka secara resmi kegiatan penyuluhan kurikulum ini. Dalam sambutannya, Wakil Dekan II FPBS UPI menekankan pentingnya kegiatan tersebut untuk mengangkat harkat dan martabat guru bahasa Sunda sebagai guru muatan lokal yang diakui legalitasnya di Indonesia, karena hingga saat ini guru-guru bahasa daerah selalu dinomorduakan oleh pemerintah.

Tujuan dari kegiatan ini, untuk memberikan informasi kepada guru bahasa Sunda khususnya yang berada di wilayah Dinas Pendidikan Kota Bandung, bahwa bahasa Sunda dapat mengikuti alur perkembangannya di dunia pendidikan sesuai dengan kemajuan zaman, ngindung ka waktu mibapa ka jaman.

Materi yang dipaparkan pada kegiatan ini meliputi: 1) materi esensial teks nonsastra dalam kurikulum merdeka mulok pelajaran bahasa Sunda SMP oleh Prof. Dr. H. Yayat Sudaryat, M.Hum.; 2) materi esensial teks sastra dalam kurikulum merdeka mulok pelajaran bahasa Sunda SMP oleh Prof. Dr. Dedi Koswara, M.Hum.; 3) prinsip dan asesmen pembelajaran dalam kurikulum merdeka mulok bahasa Sunda oleh Dr. H. Usep Kuswari, M.Pd.; serta 4) memahami kurikulum mulok bahasa Sunda yang dipaparkan oleh Dr. Deni Hadiansah, S.Pd., M.Pd. Hal yang menarik, kegiatan penyuluhan ini diawali dengan adanya pretest dan postest sebagai dasar patokan untuk mengukur pengetahuan para guru bahasa Sunda terkait kurikulum merdeka.

Harapannya, dengan diadakannya penyuluhan kurikulum merdeka ini dapat memberikan pengetahuan baru tentang pembelajaran bahasa Sunda dan kaitannya dengan kurikulum merdeka, karena sejatinya guru merupakan tonggak utama pendidikan. Jika gurunya terampil dan kompeten, maka peserta didiknya pun akan lebih luwes dan senang dalam belajar. Hal tersebut dikemukakan pula oleh Dr. Deni Hadiansah, S.Pd., M.Pd., ketika menutup kegiatan penyuluhan, bahwa sejatinya pembelajaran ibarat sebuah perjalanan, bukan sebuah perlombaan balap. Hal yang terpenting dalam sebuah perjalanan adalah tujuannya. Tujuan dari seorang pendidik adalah mencerdaskan bangsa, untuk menuju pada hal tersebut, pendidik/guru perlu terus belajar dan mengembangkan dirinya dengan cara menambah wawasan pengetahuan.

(Sumber: Portal Berita Universitas Pendidikan Indonesia)